Taalkeuze

Meer dan 325 jaar welkom in de Waalse Kerk Arnhem

waalsekerk1859Aan het begin van de 16e eeuw zijn de eerste Waalse gemeenten ontstaan in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. De Reformatie had veel aanhangers gevonden in de Waalse provincies van de Zuidelijke Nederlanden. Deze Franssprekende volgelingen van de leer van Calvijn werden onderdrukt en vervolgd. Zij vluchtten naar het Noorden, waar zij hoopten hun geloof in alle vrijheid te kunnen belijden.

De oudste Waalse Kerk is die van Middelburg (1574). Binnen 25 jaar zagen een veertigtal kerken het licht. Als gevolg van de herroeping van het Edict van Nantes kwam er vanaf 1685 een tweede instroom van bijna 100.000 vluchtelingen uit Frankrijk, de hugenoten, de gelederen van de reeds gevestigde kerken en kwamen er nog eens bijna dertig kerken bij. De vluchtelingen, die zich in Arnhem hadden gevestigd, verzochten al in de 16e eeuw bij de Magistraat (stadsbestuur) om een Franse predikant. Er werd besloten dat Ds. Phrygius van de Nederduits Hervormde Gemeente zou preken in de Franse taal. Het viel Ds. Phrygius niet mee te preken in een vreemde taal en al spoedig verzocht hij van deze functie ontheven te worden. Hierop wordt Ds. Daniël Vernejou uit Bergerac (Dordogne) beroepen en op 23 maart 1684 bevestigd in zijn ambt als eerste dominee van de Waals¬ Hervormde Gemeente van Arnhem. De magistraat, de Staten van het Veluws Kwartier en de Rekenkamer dragen bij in de stichting en instandhouding van de Waalse Gemeente.

Vertegenwoordigers van deze organisaties hadden dan ook zitting in de kerkeraad. Het stadsbestuur was de réfugiés zeer gunstig gezind. De Walen mochten de Broerenkerk, die tot het Minnebroedersklooster behoorde, voor hun diensten ge¬bruiken. Ze kregen de benodigde boeken, kussens en stoven, Zelfs het meubilair werd hersteld. Een Franse bijbel werd geschonken door een lid van het bestuurscollege. In 1751 moeten de Walen plaats maken voor een regiment Zwitsers van luitenant¬-generaal de Sturler. De Broerenkerk wordt garnizoenskerk. De Waalse gemeente verhuist naar de Gasthuiskerk in de Beekstraat. Daar houdt zij na ruim 250 jaar nog kerkdiensten in de Franse taal. Tegenwoordig vormen de Waalse Kerken een aparte Classis in het grote geheel van de Protestante Kerk Nederland (PKN).

Waarom bestaan er nog altijd 14 Waalse kerkgemeenten in ons land?

Blijkbaar zijn er mensen die hun geloofsbelevenis willen verbinden met hun liefde voor de Franse taal. Bijvoorbeeld hier wonende Fransen of mensen afkomstig uit een ander Franstalig land, eigenaren van een vakantiehuis in Frankrijk of andere vakantievierders met een voorkeur voor dat land en die hun Frans op velerlei manieren (ook in de kerk) willen onderhouden, mensen die vroeger in Frankrijk of in een Franstalig land hebben gewerkt en gewoond, leden van de Alliance Française etc.

Terugblikkend op haar rijke verleden en volledig in de 21e eeuw staand, wil de Waalse gemeente zich in de tijd voor de maatschappij openstellen in haar manier van denken, en zeggen en het beleven van het christelijk geloof. Essentieel is daarbij een groot belang hechten aan kritisch denken, de diversiteit van meningen respecteren, en aan gastvrijheid.

De Waalse Kerk Arnhem is volledig geïntegreerd in haar adoptieland en er is veelvuldige samenwerking met allochtone en autochone kerken, zoals o.a. de gemeenschappelijke zomerdiensten, tijdens het winterseizoen 4KWart, en de samenwerking met de Migrantenkerk. Op de 4e zondag van de maand komt de gemeente in de Franse kapel bijeen, een van de oudste monumenten van Arnhem.

Deze Franstalige diensten beginnen om 17.00 uur. (van veel teksten wordt een vertaling in het liturgieboekje opgenomen). Vaak heeft deze viering een speciaal karakter in de vorm van een vesper, muzikale omlijsting bij een bezinningsmoment, een spreker over een sociaal onderwerp dat verbintenis heeft met ons geloof. Na de diensten onderstreept het samenzijn rond een kopje koffie of een glaasje wijn, soms met een «agape»maaltijd, de saamhorigheid in kleine kring.